Warunkiem zmiany w polskim uniwersytecie jest zmiana kultury organizacyjnej / Joanna Mytnik

Warunkiem zmiany w polskim uniwersytecie jest zmiana kultury organizacyjnej.
Rozpoczęło się drugie ćwierćwiecze XXI wieku, a feudalny styl zarządzania nadal króluje w polskich uczelniach publicznych i jest źródłem większości problemów (zaryzykuję tezę, iż wszystkich poza niedofinansowaniem polskiej nauki).
W 2013 roku wymyśliłam Ideatorium Konferencja Dydaktyki Akademickiej jako przestrzeń uważniającą rolę dydaktyki, łączącą praktyków projektujących i wdrażających innowacje w tym obszarze. W ten sposób możliwe stało się budowanie społeczności nauczycieli i nauczycielek akademickich w PL, którzy, nie będąc pedagogami z wykształcenia, dostrzegają kluczową rolę dydaktyki dla zmiany w uniwersytecie (mimo odwrotnego przekazu z góry).
Nauczyciele z pasją i rozumieniem wagi dobrej jakościowo dydaktyki to kluczowi agenci zmiany. Niestety to wciąż niezmapowany i niedoceniony w wielu uczelniach potencjał (ludzie rozumiejący, jak ważna jest profesjonalizacja dydaktyki).
Od 2020 roku w Politechnika Gdańska staramy się profesjonalnie i efektywnie działać na rzecz profesjonalizacji dydaktyki (Centrum Nowoczesnej Edukacji PG) i zmiany kultury organizacyjnej (Centrum HR, program Akademia Rozwoju Pracowników PG, ThinkTank "Impakt PG", budowanie filozofii HumanTech).
Dzięki agent(k)om zmiany w ostatnich kilku latach zaczęły powstawać w naszych uniwersytetach ośrodki doskonalenia dydaktycznego, wspierania kadry akademickiej w rozwoju. Jest ich dziś kilkadziesiąt, choć na profesjonalne działanie takich ośrodków nie zdecydował się niemal żaden rektor (tu wielki szacunek dla rektora Politechniki Gdańskiej Krzysztofa Wildego, który miał odwagę podejść do zbudowania Centrum Nowoczesnej Edukacji Politechniki Gdańskiej w sposób profesjonalny, czyli oparty na kilkunastu etatach dla centrum z rolą lidera w randze dyrektora, to rzadki, niemal nieistniejący model w innych uczelniach).
Dwa lata temu w ramach kolejnej edycji konferencji „Ideatorium” zainicjowałam integrację środowiska liderek i liderów takich ośrodków, od tamtego czasu regularnie spotykamy się, by wymieniać się doświadczeniem, wzmacniać się nawzajem, współpracować, uczyć od siebie i uczyć się razem. W przeddzień Ideatorium, a coraz częściej i przy okazji innych konferencji w Polsce.
Jednym z elementów funkcjonowania sieci jest podnoszenie naszych kompetencji w zakresie zarządzania zmianą, strategicznego myślenia, projektowania zmiany kultury organizacyjnej w polskich uczelniach.
Rok temu na zaproszenie Agnieszka Chrzaszcz (Centrum e-Learningu i Innowacyjnej Dydaktyki AGH) zrealizowaliśmy w Krakowie szkolenie warsztatowe „LEARN method: foundation”, w którym wzięło udział ponad 30 liderek i liderów naszych centrów dydaktycznych.
Szkolenie prowadziła niezwykła trenerka Katarzyna Gzyl. Było to możliwe dzięki liderowi (założycielowi i CEO) Inprogress - sukces w zarządzaniu z Krakowa, Michał Pacyna. To organizacja odpowiedzialna społecznie, pracująca na wartościach, które są mi bliskie (dziękuję Aga że dzięki Tobie poznałam Inprogress). To jeden z tych nielicznych przykładów idealnej współpracy biznesu i uczelni.
W tym roku, w pierwszych dniach lipca, Inprogress i Kasia Gzyl ponownie zechcieli wesprzeć naszą sieć liderek i liderów centrów dydaktycznych polskich uczelni. Dzięki nim na Politechnice Gdańskiej zrealizowaliśmy warsztaty z frameworku LEARN w formie zaawansowanej i zaprojektowanej pod nasze bardzo konkretne potrzeby: Strategic Leadership and Execution. Na warsztat wzięliśmy BUDOWANIE KULTURY ROZWOJU W POLSKICH UCZELNIACH.
Przez dwa pełne dni pracowałyśmy w niezwykłym gronie 13 osób (głównie prorektorek i dyrektorek centrów) mających wpływ na zmianę kultury organizacyjnej w polskich uczelniach.
Wybrane wątki poruszone podczas niezwykłych dyskusji i pracy brainstormingowej w zespołach (kolejność losowa, przywoływane z pamięci):
- Budowanie SYSTEMOWYCH rozwiązań w obszarze budowania kultury rozwoju dla społeczności uczelni.
- Jakich kompetencji potrzebujemy w organizacji (uczelni), by zbudować kulturę rozwoju?
- Sposoby zasypywania luk kompetencyjnych w obszarze zarządzania zmianą, akceptowania zmiany, komunikacji niedyrektywnej (uważnej, włączającej), krytycznej analizy trendów, doceniania/motywowania, delegowania zadań, proaktywnych partycypacyjnych postaw,
- Kiedy które działania wdrożyć w celu zasypania luki kompetencyjnej: build, buy, borrow, reshape or bot?
- Kto (jak grupa) jest the weakest link w osiągnięciu celu (zmianie kultury organizacyjnej)?
- Pilotaż na wybranym wydziale jako prototyp wdrożenia.
- Zmiana kultury organizacyjnej (zbudowanie kultury rozwoju) to praca na przekonaniach (kompetencje intrapersonalne).
- Potrzeba rozwojowa na poziomie nieuświadomionej kompetencji (jak budować większą świadomość?).
- Jak urzeczywistnić transfer wiedzy do praktyki (dydaktycznej)?
- Brak ścieżki awansu dla pracowników administracji akademickiej.
- Między celem a efektem „zaszyta” zmiana zachowań.
- Problem utraty pracowników/pracowniczek administracji akad. „nakarmionych” kompetencjami (na rzecz innego pracodawcy).
- Bez realnego wsparcia, zaangażowania się rektorów zmiana jest niemożliwa.
- Kadencyjność jako szansa i zagrożenie.
Ogromnie dziękuję za niezwykłe dwa dni w gronie osób, które od lat działają na rzecz zmiany kultury organizacyjnej w polskich uczelniach. To proces, ale kropla drąży skałę, dużo już się zadziało, nie ustawajmy w budowaniu lepszego świata.
Różnorodność perspektyw i doświadczeń (różne profile uczelni, różne stanowiska i role w uczelniach, różne dyscypliny naukowe) dała możliwość niezwykle głębokich dyskusji, które - poza tematyką szkolenia - stanowiły drugą ogromną wartość tego spotkania.
Za zapewnienie przestrzeni na te rozmowy trenerce Kasi Gzyl bardzo dziękuję, bo facylitowanie tej grupy na pewno było wyzwaniem. Podziwiam Kasię za jej profesjonalizm, wiedzę, uważność, energię. Nigdy nie byłam na tak profesjonalnie prowadzonym szkoleniu. Z całego serca polecam warsztaty z Kasią, z Inprogress (to nie jest zdanie sponsorowane:))

Dziękuję:
 Agnieszka Chrzaszcz (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Centrum e-Learningu i Innowacyjnej Dydaktyki AGH)
 Barbara Wikieł (Politechnika Gdańska, prorektorka ds. studenckich)
 Agnieszka Misztal (Politechnika Poznańska, prorektorka ds. studenckich i kształcenia)
 Agnieszka Zimmermann (Gdański Uniwersytet Medyczny, prorektorka ds. kształcenia)
 Anna Sajdak (Uniwersytet Jagielloński, dyrektorka Ośrodek Doskonalenia Dydaktycznego Ars Docendi)
 Anna Wach (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, dyrektorka Centrum Dydaktyki Akademickiej UEP)
 Dorota Godlewska-Werner (Uniwersytet Gdański, @Centrum Doskonalenia Dydaktycznego i Tutoringu)
 Agnieszka Merkisz-Guranowska( Politechnika Poznańska, dyrektorka Centrum Nowoczesnej Dydaktyki)
 Katarzyna Dzięcielewska (Politechnika Gdańska, dyrektorka Centrum HR)
 Joanna Żukowska (Politechnika Gdańska, Rzeczniczka Praw i Wartości Akademickich)
 Ewa Duda-Maciejewska (Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie)
 Pola Weryszko (Politechnika Gdańska, Centrum Nowoczesnej Edukacji Politechniki Gdańskiej)
Oraz Katarzyna Gzyl (Inprogress - sukces w zarządzaniu)
i Mirek Wolowik za organizację, opiekę dwudniową i zdjęcia (wielkie dzięki Mirku!)

PS. Post pisany bez jakiegokolwiek wsparcia GenAI.